على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

3338

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

مرد خشمگين . مشخ ( macx ) ا . پ . دستور و دستور العمل مشق و نوشتن خط و ديگر كارها . و ورزش . و دستور العمل حركت سپاهيان . مشخش ( macaxc ) پ . كلمهء نهى يعنى نلغز و نلخش . مشخص ( mocaxxas ) ص . پ . مأخوذ از تازى - معين و محقق . و معين شده و محقق شده و قرار داده شده . و معهود و عهد كرده شده . و مشخص كردن : محقق كردن . مشخص ( mocaxxas ) ا . پ . ماخوذ از تازى - تاوان و جريمانه . مشخل ( mecxal ) و مشخلة ( mecxalat ) ا . ع . پالونه و ترش پالا . مشخلبة ( mocaxlabat ) ا . ع . بلغت عراق : مهرهء سپيد مانا مرواريد . و زيورى كه از ليف خرما و مهره سازند . و نيز دخترى كه داراى اين زيور باشد . مشخنه ( mocaxne ) ا . پ . نوعى از حلوا . مشخوص ( macxus ) ص . ع . آشفته و مضطرب و پريشان و بىآرام . مشخئن ( mocxa'enn ) ص . ع . خشمگين و غضبناك لغة فى المشحئن . مشدح ( macdah ) ا . ع . لرج زن . مشدخ ( mecdax ) ا . ع . آلتى كه بدان شدخ وارد مىآيد . و آلت شكستن . مشدخ ( mocaddax ) ا - ص . ع . غورهء خرما كه در ظرفى تر نهند تا شكسته شود . و بريد نگاه از گردن . و مرد بريده گردن و نيك شكسته سر . و رأس مشدخ : سر نيك شكسته . مشدخة ( mecdaxat ) ا . ع . آلت شكستن . و آلتى كه بدان شدخ وارد مىآيد . مشدخة ( mocaddaxat ) ص . ع . رؤس مشدخة : سرهاى نيك شكسته . مشدد ( mocaddad ) ص . ع . قوت داده شده . و توانا كرده شده . و به ديگرى بسته شده . و حرف مشدد : حرفى كه داراى تشديد باشد . مشدد ( mocaddad ) ص . پ . مأخوذ از تازى - حرفى كه داراى تشديد باشد . مشدن ( mocden ) ا . ع . ماده آهوئى كه بچه‌اش قوت گرفته باشد . ج : مشادن و مشادين . مشدود ( macdud ) ص . ع . بسته شده و بند شده . و بند كرده شده . مشدونة ( macdunat ) ا . ع . دختر نوجوان . مشدوه ( macduh ) ص . ع . بى خود و سرگشته . و بازداشته شده . مشذب ( meczab ) ا . ع . داسى كه بدان خشاوه كنند . ج : مشاذب . مشذب ( mocazzab ) ا . ع . درخت خشاوه كرده . و خرمابن دراز . و اسب دراز خلقت . و مرد نيك دراز بالاى نيك‌خوى . و فى نعته صلى اللّه عليه و آله : اقصر من المشذب . مشر ( mecr ) ص . ع . رجل مشر : ص . ع . مرد نيك سرخ . و بنو المشر : نام بطنى از تازيان . مشر ( macr ) م . ع . مشر الشئ مشرا ( از باب نصر ) : ظاهر كرد آن چيز را . مشر ( macar ) ا . ع . مرد خرامان بناز . و اذهبه مشرا : دشنام داد او را و هجو كرد و دشنام شنوانيد او را . مشر ( macar ) م . ع . مشر الشجر مشرا ( از باب سمع ) : برك و شاخ برآورد آن درخت . و مشر الرجل : خرامان رفت آن مرد و تكبر كرد . مشر ( macer ) ص . ع . خرامان بناز و متكبر . مشراص ( mecr s ) ا . ع . آهنى سر كج كه در ميان شانه‌هاى خر زنند و بخلانند تا تند رود . مشراط ( mecr t ) ا . ع . نيشتر . و اول هر چيزى . و ساز و ساختگى كار . ج : مشاريط . يق : اخذ للامر مشاريطه . مشراق ( mecr q ) ا . ع . آفتابگاه . مشرب ( macrab ) ا . ع . جاى آب خوردن و موضعى كه مردمان از آن آب مىخورند . ج : مشارب . و آب . مشرب ( macrab ) م . ع . شرب شربا و شربا و شربا و مشربا و تشرابا . ر . شرب ( carb ) و ( cerb ) و ( corb ) . مشرب ( macrab ) ا . پ . مأخوذ از تازى - مذهب و دين و آئين . و روش و طريقه . و خوى و طبيعت و سرشت و سيرت و مزاج . و بد مشرب : بدخوى . و خوش مشرب : خوش‌خوى . و لطيف مشرب : خوش طبع و متواضع . مشرب ( mocarrab ) ص . ع . آميخته . و نيك رنك گرفته . و حروف مشرب : عبارتند از ر و ز و ض و ظ و ذ . مشربة ( macrabat ) ا . ع . آب خور و جاى آب خوردن و موضعى كه مردمان از آن آب مىخورند . ج : مشارب . مشربة ( macrabat ) و ( macrobat ) ا . ع . زمين نرم هميشه گياه . و دريچه و برواره . و پيش دالان . و يك مشت آب . ج : مشارب . مشربة ( mecrabat ) ا . ع . كوزهء آب و آنچه بدان آب خورند . مشربه ( macrebe ) ا . پ . مأخوذ